Borsa İstanbul KMKTP prosedüründe 16. revizyonu yayımladı

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
İSTANBUL / TÜRKİYE —
Borsa İstanbul, Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Prosedürü’nün 16. revizyonunu yayımlayarak Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası’nda vade yapısı, küsurat ödemeleri ve teminatların saklanmasına ilişkin esasları güncelledi.
7 Ağustos 2026 tarihli revizyonda 365 güne kadar işlemlerde önceki günlük ve aylık vade kademeleri kaldırılırken, 1 kilogramın altındaki kıymetli maden ödemelerinin işlem para birimi üzerinden Takasbank hesaplarına yatırılması ve bazı teminatların Takasbank nezdinde saklanması düzenlendi.
Vade yapısı sadeleştirildi
Önceki prosedürde Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası işlemleri 1 aya kadar her iş günü, 1 aydan sonra ise birer aylık vadelerle 365 güne kadar düzenlenebiliyordu.
16. revizyonda bu ayrıntılı kademelendirme kaldırıldı ve işlemlerin vadelerinin 365 güne kadar düzenlenebileceği daha genel bir hüküm getirildi. Bu değişiklik üyelere vade seçiminde daha esnek yapı sunuyor.
Küsurat ödemesi için yeni yöntem tanımlandı
Revizyonda 1 kilogramın altındaki kıymetli maden ödemeleri, yani küsurat ödemeleri için açık yöntem eklendi. Bu tutarlar işlemin yapıldığı para birimi üzerinden üyeler tarafından Takasbank hesaplarına yatırılacak.
Küsurat tutarı, Kıymetli Madenler Piyasası’nda son işlem gününde gerçekleşen referans fiyat esas alınarak hesaplanacak.
Kıymetli maden takası Borsa tarafından yapılıyor
Yeni metin KMÖP’de gerçekleşen işlemlerin kıymetli maden takasının Borsa İstanbul tarafından yapılacağını koruyor. Nakit ve küsurat tarafında ise Takasbank hesapları sürecin parçası haline geliyor.
Bu ayrım, fiziki kıymetli maden teslimatı ile para hareketinin farklı altyapılar üzerinden yönetilmesini netleştiriyor.
Faiz yerine getiri oranı ifadesi kullanıldı
Karşılaştırma tablosunda vade sonu değerinin hesaplanmasına ilişkin metinde 'faiz' ifadesi 'getiri oranı' olarak güncellendi. Kıymetli maden olarak geri ödemede ödünç verilen maden ile getiri oranı birlikte dikkate alınıyor.
Nakit ödeme halinde de referans fiyat, getiri oranı ve kıymetli maden miktarı üzerinden hesaplama yapılacağı belirtiliyor.
Teminatların saklanması yeniden düzenlendi
4.22.1 başlığı 'Alınabilecek teminat türleri ve teminatların saklanması' olarak genişletildi. Teminat mektupları ve kıymetli madenlerin Borsa İstanbul nezdinde, diğer teminatların ise Borsa adına Takasbank nezdinde saklanacağı belirtildi.
Bu düzenleme, hangi teminatın hangi kurum nezdinde tutulduğunu prosedürde daha açık hale getiriyor.
Takasbank'ın rolü saklama hizmetiyle tanımlandı
Yeni metne göre Takasbank, kıymetli maden cinsinden işlem teminatları ve teminat mektupları dışındaki teminatlar için yalnız teminat saklama hizmeti veriyor. Bu hizmet merkezi takas, risk yönetimi veya temerrüt yönetimi niteliğinde değil.
Üyeler açısından operasyon ve muhasebe süreçlerinde bu ayrımın doğru uygulanması önemli.
Revizyon doğrudan piyasa üyelerini ilgilendiriyor
Duyurunun dağıtımı Kıymetli Madenler Piyasası üyelerine yapıldı. Değişiklikler perakende kuyumcunun günlük mağaza işlemini doğrudan değiştirmiyor; ancak rafineri, banka, kıymetli maden şirketi ve piyasa üyesi kurumların operasyonlarını etkiliyor.
Türk kuyumculuk ekosistemi açısından önemi, hammadde ve finansman zincirinin kurumsal tarafındaki işlem kurallarının güncellenmiş olması.
Kuyumcum.Com

KUYUMCUM ANALİZİ
Bu haber perakende kuyumcu için ilk bakışta teknik görünebilir ama sektörün üst katmanındaki finansman ve kıymetli maden işlemlerini düzenliyor. Özellikle ödünç piyasasında vade yapısının sadeleşmesi ve teminat saklama sürecinin netleşmesi üyelerin operasyonunu doğrudan etkiliyor.
Türk kuyumcusu için dolaylı tarafı hammadde finansmanı. Kıymetli maden piyasasının daha esnek ve net çalışan ödünç mekanizması, büyük üretici ve değerli maden şirketlerinin finansman seçeneklerini etkileyebilir.
Bu revizyonu fiyat haberi gibi değil altyapı haberi olarak okumak gerekiyor. Gram altına yarın yön vermez; fakat piyasanın çalışmasını belirleyen kuralların daha net ve esnek hale gelmesi uzun vadede önemlidir.