TCMB fiziki altın dönüşüm tebliğini yürürlükten kaldırdı

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
İSTANBUL / TÜRKİYE —
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, fiziki altınların yetkili kuyumcular, rafineriler ve banka kanalıyla Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına dönüştürülmesini düzenleyen 2022 tarihli tebliği yürürlükten kaldırdı.
Karar, kuyumcu ve rafinerilerin içinde yer aldığı önceki dönüşüm modelinin hukuki dayanağını sona erdirirken, fiziki altının finansal sisteme kazandırılmasında bundan sonraki dönemin hangi araçlarla yürütüleceğini sektör açısından yeni bir izleme başlığı haline getirdi.
2022’de kurulan model sona erdi
Yürürlükten kaldırılan çerçeve, yurt içi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin ellerindeki fiziki altını yetkili kuyumcular ve rafineriler üzerinden ya da doğrudan banka şubelerine götürerek altın hesabına aktarmasına imkan veriyordu. Sonraki aşamada bu varlıkların Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine yönelik destek mekanizması uygulanıyordu.
Yeni karar bu özel dönüşüm modelini sona erdiriyor. Bu nedenle kuyumcular açısından en önemli konu, müşterinin fiziki altınını bankacılık sistemine taşıma sürecinde daha önce kullanılan kanalın artık aynı tebliğ kapsamında işlemeyecek olması.
Kuyumcuların aracı rolü değişiyor
Yetkili kuyumcular önceki sistemde vatandaşın elindeki bilezik, ziynet veya yatırım altınını belirlenen süreç içinde finansal sisteme taşıyan temas noktalarından biriydi. Uygulamanın kaldırılması, bu işletmelerin ilgili programdaki aracılık rolünü de fiilen sona erdiriyor.
Kuyumcu esnafı için bunun etkisi işlem hacmine göre farklı olabilir. Programı yoğun kullanan bölgelerde müşteri trafiği ve altın toplama işlemlerinde azalma görülebilirken, günlük perakende ticaret üzerinde doğrudan bir yasak veya sınırlama bulunmuyor.
Rafineri ve bankacılık tarafı yeniden konumlanacak
Fiziki altının standartlaştırılması ve banka hesabına aktarılması sürecinde rafineriler teknik altyapının önemli parçasıydı. Tebliğin kaldırılması, bu operasyonun yeni mevzuat veya farklı ürünlerle devam edip etmeyeceğini gündeme getiriyor.
Bankalar açısından da altın hesabı ürünleri devam ederken, fiziki varlığı TL mevduata dönüştürmeye yönelik özel destek modelinin sona ermesi ürün sunumunu değiştirebilir. Yeni dönemde standart altın hesabı, altın transferi ve diğer yatırım ürünlerinin daha fazla öne çıkması mümkün.
Vatandaş için en önemli fark işlem yolu
Karar, vatandaşın altın sahibi olmasını veya kuyumcuda altın alıp satmasını etkilemiyor. Değişen nokta, fiziki altının belirli teşvik modeliyle TL hesabına dönüştürülmesini sağlayan hukuki düzenlemenin artık yürürlükte olmaması.
Bu nedenle müşterilerin eski sistemde kullandıkları yöntemin halen geçerli olduğunu varsayarak işlem yapmaması, bankaların ve yetkili kurumların güncel ürün koşullarını kontrol etmesi gerekiyor.
Altın tasarruflarında yeni araçlar izlenecek
Türkiye’de hane halkının fiziki altın tasarrufu yüksek olduğu için bu varlıkların kayıtlı finansal sisteme kazandırılması uzun süredir ekonomi politikalarının gündeminde. Tek bir modelin sona ermesi, bu hedefin tamamen terk edildiği anlamına gelmiyor.
Piyasa bundan sonra farklı altın hesabı modelleri, dijital kıymetli maden çözümleri veya bankacılık ürünleri üzerinden yeni bir düzenleme gelip gelmeyeceğini takip edecek.
Kuyumculuk sektörü açıklamaları bekliyor
Sektör tarafında uygulamanın pratik etkisi bankaların işlem prosedürleri ve varsa yeni geçiş düzenlemeleri netleştikçe daha iyi görülecek. Yetkili kuyumcuların müşteri yönlendirmesinde eski prosedürü kullanmaması ve güncel mevzuata göre hareket etmesi önemli.
Özellikle yüksek miktarda fiziki altını finansal sisteme taşımak isteyen müşteriler için doğru kanalın açık biçimde anlatılması, yanlış beklenti ve işlem gecikmesinin önüne geçebilir.
Gözler yeni dönemin altın politikalarında
Karar, yüksek altın fiyatlarının ve hane halkı tasarruf tercihlerinin yoğun biçimde tartışıldığı bir dönemde geldi. Bu nedenle önümüzdeki aylarda fiziki altınla ilgili yeni finansal ürün veya düzenlemeler açıklanıp açıklanmayacağı sektörün yakından izleyeceği başlıklardan biri olacak.
Kuyumculuk açısından temel mesele, altının kayıtlı sisteme girişini kolaylaştırırken perakende ticaretin işleyişini ve tüketici güvenini bozmayacak, sade ve uygulanabilir bir mekanizmanın kurulması olacak.
Kuyumcum.Com