Van soruşturmasında 66 bilezik ve çok sayıda ziynete el konuldu

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
VAN / TÜRKİYE — Van’da yürütülen malvarlığı aklama soruşturmasında Muradiye’deki bir ev ve eklentilerinde 66 bilezik, zincirler, çeşitli ziynetler, döviz ve başka materyallere mahkeme kararıyla el konuldu.
Yeni bulgular, 11 Eylül’de yayımlanan MASAK raporu ayrıntılarından sonraki somut aşamayı oluşturuyor. Ancak el koyma, eşyaların gerçek altın olduğunun, kime ait bulunduğunun veya suç geliri sayılacağının kesinleştiği anlamına gelmiyor; soruşturma sürüyor.
Arama Muradiye’nin Yakıncak Mahallesi’nde yapıldı
A Haber’in 12 Eylül’de yayımladığı operasyon dökümüne göre Van Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesindeki soruşturmada, İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şubesi ile İstihbarat Şubesi ekipleri Muradiye ilçesine bağlı Yakıncak Mahallesi’ndeki bir ikamet ve eklentilerinde arama yaptı. Haberde aramanın mahkeme kararıyla gerçekleştirildiği, aynı yerde ana dosyadaki şüphelilerden biri adına düzenlenmiş bir pasaportun da bulunduğu belirtildi. Aranan adresin sahibi olduğu bildirilen kişiyle ilgili işlemlerin niteliği ve sonucu ise kamuya açık kaynaklarda ayrıntılandırılmadı.
Bu aşamada kullanılan doğru hukuki ifade “el konuldu” veya “muhafaza altına alındı.” El koyma, soruşturma konusu eşyanın incelenmesi ve gerektiğinde delil olarak korunması için uygulanan geçici bir tedbir. Mülkiyet, değer, ayar ve suçla bağlantı konusundaki nihai değerlendirme adli süreçte yapılacak. Bu nedenle bulunan ziynetleri hüküm kurulmuş gibi “suç geliri” diye nitelemek ya da doğrudan belirli bir kişiye ait saymak mümkün değil. Haber dili, soruşturma makamlarının incelemesi ile doğrulanmış maddi bulguyu birbirinden ayırmalı.
Dökümde 66 bilezik, zincirler ve farklı ziynet türleri var
Yayımlanan dökümde 66 farklı ebatta bilezik, yaklaşık iki metre uzunluğunda bir zincir, yaklaşık bir buçuk metre uzunluğunda zincir kolye, büyük bir gerdanlık seti, kemer, bileklikler, künye, yüzük, küpe ve kol düğmeleri sayıldı. Kaynak bu parçaları altın veya ziynet olarak tanımlıyor; buna karşılık ayar, toplam net ağırlık, ekspertiz yöntemi ve parasal değer açıklanmadı. Dolayısıyla adet bilgisi kesin bir kıymet hesabına çevrilemez. Özellikle bileziklerin gramajı ve ayarı bilinmeden piyasa değeri üretmek yanıltıcı olur.
Aramada ayrıca üzerinde “örnektir” ibaresi bulunduğu bildirilen, toplam 67,5 gram ağırlığında külçe görünümlü materyaller muhafaza altına alındı. Bunların gerçek altın olduğu doğrulanmış değil; haberde de “materyal” olarak geçiyor. Bu ayrım kuyumculuk yayıncılığı açısından kritik. Görünüş, renk veya üzerinde yazan gramaj tek başına metal saflığını kanıtlamaz. Ayar ve içerik ancak uygun analizle belirlenebilir. Editoryal metinde bu parçaları külçe altın diye adlandırmamak, adli incelemenin sonucunu beklemek gerekiyor.
Dört para birimindeki nakit de inceleme kapsamına girdi
Aynı arama dökümünde 90 bin 800 lira, 4 bin 300 avro, 12 bin 50 dolar ve 89 bin Birleşik Arap Emirlikleri dirhemi bulunduğu aktarıldı. Üç çek, üzerinde isim ve rakamlar bulunduğu belirtilen iki sayfa not ile çeşitli telefonlar da inceleme için alındı. Nakit tutarları haber tarihindeki kura çevrilerek tek bir “servet” rakamına dönüştürülmedi; çünkü değerleme saati, kur türü ve varlıkların hukuki statüsü kaynakta yer almıyor.
DHA’nın 13 Eylül saat 12.16 tarihli haberine göre, dosyada hakkında gözaltı kararı bulunan Çağla Öz Tançalan İstanbul’daki işlemlerinin ardından uçakla Van’a getirildi. Sağlık kontrolünden sonra Van Emniyet Müdürlüğüne götürülen şüphelinin işlemlerinin sürdüğü ve tamamlandığında adliyeye sevkinin beklendiği bildirildi. Bu bilgi gözaltı sürecine ilişkin; tutuklama, mahkûmiyet veya suçun sabit olduğu anlamına gelmiyor. Aynı haberde, dosyada adı geçen iki başka kişinin daha önce gözaltına alındığı aktarıldı.
Kuyumculuk sektörü için belge zinciri yeniden gündemde
Soruşturmanın kamuya yansıyan kısmı, yüksek adetli düğün ziynetlerinin nereden alındığı, kimin mülkiyetinde olduğu ve hangi belge zinciriyle açıklanabildiği sorularını öne çıkarıyor. Bunlar henüz bu dosya bakımından yanıtlanmış değil. Bir kuyumcunun satış faturası, tahsilat kaydı, ürün ayarı ve gramajı ile teslim bilgisi; sonradan doğabilecek mali veya adli incelemede işlemin izini güçlendiren ayrı veri noktalarıdır. Müşteri beyanı da tek başına ürünün kaynağını veya gerçek sahibini kanıtlamaz.
Önceki Kuyumcum.com dosyası MASAK raporunun kamuya yansıyan mali hareketlerini ele almıştı. Bu güncellemenin yeni unsuru, 12 Eylül’de yapılan aramada fiziksel varlıkların ayrıntılı envanterinin ortaya çıkması ve 13 Eylül’de bir şüphelinin Van’a getirilmesidir. Soruşturmanın sonucu, ekspertiz raporu, ziynetlerin mülkiyeti ve iade ya da müsadere kararı açıklanmadığı için haber bu iki yeni aşamayla sınırlı tutuluyor.