Sosyal medya satışlarında yeni vergi yok; bildirim genişledi

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
ANKARA / TÜRKİYE

15 Eylül’de yeniden dolaşıma giren “sosyal medya satışlarına vergi geldi” anlatısının aksine 595 sayılı Tebliğ yeni vergi ihdas etmedi; dijital platformlardan bilgi toplama çerçevesini genişletti.
5 Eylül’de yürürlüğe giren değişiklik, 2022’den beri var olan ilan bildirimi sistemini yeniden düzenliyor. Sosyal ağ veya yer sağlayıcının aylık bilgi vermesiyle satıcının her ilanı için otomatik vergi doğması aynı şey değil; kuyumcu açısından somut konu, dijital ilan ile fatura ve işlem kayıtlarının tutarlılığı.
Bildirim sistemi 2022’de 538 sayılı Tebliğle kuruldu
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 595 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Metin, 31 Mayıs 2022 tarihli 538 Sıra No.lu Tebliğde değişiklik yaptı. İnternet ilanlarından bilgi alınması ve sosyal ağ sağlayıcıların bildirim yükümlülüğü bu nedenle 2026’da bütünüyle yeni başlayan bir sistem değil.
538 sayılı Tebliğ, mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasına ilişkin ilanlara aracılık eden belirli sağlayıcılardan aylık bilgi alınmasını düzenliyordu. Hizmet verilen kişinin adı veya unvanı, kimlik ya da vergi numarası ve ilan verileri bu çerçevenin parçasıydı.
15 Eylül öğleninde İHA kaynaklı bir haberde sosyal medya satışlarının yeni bir vergi yükümlülüğüne girdiği ve daha önce düzenleme bulunmadığı ileri sürüldü. Resmî tebliğlerin tarih zinciri bu anlatımla uyuşmuyor. Vergi hukuku akademisyeni Prof. Dr. Murat Batı da 7 Eylül tarihli değerlendirmesinde sistemin 2022’den beri var olduğunu ve 595 sayılı Tebliğin yeni vergi koymadığını belirtti.
595 sayılı Tebliğ bilgi toplama çerçevesini genişletti
Yeni metinde Gelir İdaresinin dijital ekonomik faaliyetlerden bilgi alma yetkisi daha geniş ifade edildi. Elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları ve aracıları yanında erişim, içerik, yer ve sosyal ağ sağlayıcılar açıkça sayıldı. Bildirimin iş hacmi, sektör, mükellef grubu, alış-satış tutarı ile mal ve hizmet türüne göre farklılaştırılabilmesine ilişkin çerçeve genişletildi.
595 sayılı Tebliğ, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcıların durumunu ayrı bir fıkrada düzenledi. Mal ve hizmet satış veya kiralama ilanlarına imkân veren bu sağlayıcıların; hizmetin verildiği internet adresini, hizmet verilen gerçek veya tüzel kişinin adını ya da unvanını, TCKN, YKN veya VKN gibi mükellefiyet tespit bilgilerini ve ilan verilerini aylık dönemler itibarıyla GİB sistemlerine bildirmesi öngörülüyor.
Bu düzen, her sağlayıcının aynı bilgiyi otomatik vereceği anlamına gelmiyor; kapsam, yöntem, format ve süre uygulama hükümleri içinde belirleniyor. Tebliğde özel bir kuyumculuk eşiği, satış tutarı, ceza oranı veya geriye dönük otomatik tarh mekanizması bulunmuyor.
İlan vermek tek başına yeni bir vergi borcu doğurmuyor
595 sayılı Tebliğ yeni bir vergi türü ya da oranı belirlemiyor. İnternette bir malın ilan edilmesi, satışın tamamlandığını veya bedelin tahsil edildiğini tek başına kanıtlamaz. Vergisel sonuç; işlemin gerçekleşmesi, faaliyetin niteliği ve devamlılığı, ticari organizasyon ile mevcut vergi kanunları çerçevesinde değerlendirilir.
Platformun GİB’e bilgi iletmesi ile satıcının beyanı aynı işlem değildir. Veriler, mükellefiyet ve beyanların ekonomik faaliyetle uyumunu kontrol etmek için başka kayıtlarla karşılaştırılabilir. Ancak bilgi toplanması, yalnız ilan bulunduğu gerekçesiyle kendiliğinden vergi veya ceza çıktığı anlamına gelmez.
Tebliğ 5 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi. Bu tarih, daha önce vergiye tabi düzenli ticari faaliyeti vergisiz hâle getirmediği gibi geçmişe dönük yeni bir vergi de kurmuyor. Değişiklik, mevcut bilgi toplama yapısını güncel dijital aktörlerle eşleştiriyor.
Kuyumcu için esas değişken kayıtların birbiriyle uyumu
Takı, paketli gram, ikinci el ziynet veya işçilikli ürününü sosyal ağda tanıtan işletme açısından somut konu, ilan içeriği ve satıcı kimliği ile gerçekleşen satışın fatura, ödeme ve sevkiyat kayıtları arasında açıklanabilir bağ kurulması. Tebliğ kuyumcuya özel yeni ürün etiketi veya fatura kuralı getirmiyor.
Ürün sosyal medyada belirli ayar, gramaj ve fiyatla sunulup farklı bilgilerle belgeleniyorsa, platform verisi ile işletme kaydı arasında açıklama ihtiyacı doğabilir. Yalnız tanıtım yapılması ve satışın gerçekleşmemesi ise kayıtta ayırt edilmelidir. Gerekli belge, işletmenin statüsü ve satış biçimine göre mali müşavir veya yetkili kurumla teyit edilmelidir.
Bu dosyada “artık vergi geldi” anlatımı kullanılmadı; resmî metin, 2022 düzenlemesi ve uzman değerlendirmeleri birlikte okundu. GİB teknik kılavuzu yayımlanırsa mevcut mevzuat sayfası tarihli güncellemeyle genişletilmeli; aynı tebliğ için tekrar eden URL’ler açılmamalıdır.