Altın alımında yeni dönem: KMTS ile güvenlik kodu ve dijital takip

Erdal OĞUZ | KUYUMCUM

ANKARA, TÜRKİYE — Fiziki altın piyasasında sahtecilik ve düşük ayar riskinin azaltılmasını hedefleyen Kıymetli Maden Takip Sistemi, altının üretim bilgilerinin benzersiz kodlarla kayıt altına alınmasıyla kuyumculuk sektöründe yeni bir doğrulama döneminin önünü açıyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığının açıklamasına göre Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS); standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenlerin üreticisi, üretildiği yer ve tarih, ağırlığı, saflık ayarı ve seri numarası gibi bilgilerinin Darphane tarafından sağlanan özel etiket üzerindeki benzersiz kodla kayıt altına alınmasını öngörüyor. Sistem özellikle sahte veya düşük ayarlı gram altın nedeniyle tüketicilerin ve kuyumcuların karşılaşabildiği mağduriyetleri azaltmayı amaçlıyor.

Altının kimliği üretim aşamasında oluşturulacak

KMTS’nin temelinde her uygun ürünün fiziksel özellikleriyle dijital kaydının eşleştirilmesi bulunuyor.

Darphane’nin resmî tanımına göre sistem kapsamında rafineriler tarafından üretilen standart işlenmemiş kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenlere benzersiz kod atanıyor. Bu kodla ürünün üreticisi, üretim tarihi ve yeri, ağırlığı, saflık derecesi ve seri numarası gibi bilgiler kayıt altına alınıyor.

Böylece bir altın ürününün yalnızca üzerinde yazan gram ve ayar bilgisine dayanılması yerine, ürünün üretim aşamasındaki kimliğinin kayıt sisteminde bulunması hedefleniyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ayrıca sistemle birlikte rafineriler tarafından üretilecek 1 gram ve üzerindeki kıymetli madenlerin ambalajlanarak standartlaştırılacağını ve güvenlik unsurlarıyla doğrulanabilir hale getirileceğini açıkladı.

Bu yapı özellikle yatırım amaçlı satın alınan küçük gramajlı fiziki altınlarda güven unsurunun güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Tüketici açısından ne değişecek?

Kaynak haberde, güvenlik etiketi ve karekod benzeri tanımlayıcıların tüketici tarafından cep telefonu aracılığıyla kontrol edilmesinin planlandığı aktarılıyor.

KMTS’nin resmî yapısında ise en önemli unsur, ürünün üzerindeki benzersiz kod ile Darphane kayıtlarının birbirine bağlanması. Bu nedenle sistemin tüketici açısından temel faydası, satın alınan ürünün kayıtlı özelliklerinin doğrulanabilir hale gelmesi olacak.

Bugün fiziki altın satın alan bir tüketici ağırlık ve ayar konusunda büyük ölçüde kuyumcunun güvenilirliğine, rafineri markasına, ambalaja ve ürün üzerindeki bilgilere bakıyor.

KMTS ile buna dijital kayıt katmanı ekleniyor.

Sistemin yaygınlaşmasıyla bir ürünün ambalajı üzerindeki güvenlik unsurları, seri numarası ve kayıt bilgileri, altının kaynağının ve teknik özelliklerinin kontrolünde daha önemli hale gelecek.

Bu durum kuyumcular açısından da avantaj sağlayabilir. Şüpheli bir ürünün kaynağının ve kayıt durumunun daha hızlı kontrol edilebilmesi, sahte ürünlerin meşru ticaret zincirine girmesini zorlaştırabilir.

Sahte ve düşük ayarlı altına karşı yeni güvenlik katmanı

Türkiye’de fiziki altına duyulan yüksek talep, sahte veya belirtilenden düşük ayarlı ürünlerin piyasaya sürülmesi riskini de beraberinde getiriyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, KMTS’ye ilişkin açıklamasında piyasada sahte veya düşük ayarlı gram altın üretilebildiğini ve vatandaşların bundan mağdur olabildiğini açıkça belirtti. Bakanlık, sistemin gram ve çeyrek altınlarda gramaj ve ayar sahteciliğine karşı tüketiciyi ve kuyumcuları korumak amacıyla kurgulandığını vurguladı.

KMTS’nin önemli taraflarından biri de yalnızca ürünün görünümüne dayanan sahtecilik kontrolünün ötesine geçmesi.

Sahte bir ürünün üzerine tanınmış bir rafinerinin adı, ayar bilgisi veya benzer bir ambalaj tasarımı yerleştirilebilir. Ancak sistemde kullanılan benzersiz kodun ilgili ürün özellikleriyle kayıtlı olması, taklit ürünlerin ayırt edilmesi için ek bir kontrol mekanizması oluşturuyor.

Bu nedenle sistem altının saflığını kendi başına ölçen bir cihazdan ziyade ürünün üretim ve kayıt kimliğini izleyen bir altyapı olarak değerlendirilmeli.

KMTS’de geçiş süreci 2026’da devam ediyor

KMTS’ye ilişkin hukuki ve teknik altyapı 2026 yılında da genişletilmeye devam ediyor.

29 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle, belirli başvuru süreçleri devam eden Türkiye’de yerleşik rafinerilerin KMTS kapsamında üretim yapması zorunlu hale getirildi. Bu kapsamdaki rafinerilerin düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde Darphane’ye kayıt için başvurması gerekiyor.

Düzenleme ayrıca Darphane tarafından kayıt işlemleri onaylandıktan sonra, daha önce üretilmiş ancak henüz satılmamış standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenlerin de belirlenen süre içerisinde sisteme kaydedilmesini öngörüyor.

Bu nedenle KMTS’yi tek bir tarihte başlayan basit bir “karekod uygulaması” olarak görmek yerine, rafinerilerden piyasaya kadar aşamalı biçimde oluşturulan bir kıymetli maden izlenebilirlik sistemi olarak değerlendirmek daha doğru.

Darphane’nin kendi internet sitesinde de KMTS için giriş ekranları, uygulama usul ve esasları ile 2026 yılına ilişkin sistem hizmetleri yayımlanmış durumda.

Eski altınlar geçersiz mi olacak?

KMTS hakkında tüketiciler açısından en önemli sorulardan biri de evlerde bulunan eski altınların durumu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı bu konuda açık bir açıklama yaptı.

Bakanlık, KMTS’nin vatandaşların “yastık altı” birikimlerini takip etmek amacıyla oluşturulduğu, kodu bulunmayan eski altınların geçersiz sayılacağı veya vatandaşların altınlarını bozduramayacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

Dolayısıyla yıllar önce alınmış gram altın, ziynet altını veya aileden kalmış fiziki altının sırf üzerinde yeni KMTS etiketi bulunmadığı için değersiz hale geleceği sonucuna varmak doğru değil.

Sistemin esas hedefi yeni üretim ve ticaret zincirinin daha güvenli ve izlenebilir hale getirilmesi.

Bu ayrım özellikle önemli. Çünkü KMTS, fiziki altının ekonomik değerini yeniden tanımlayan bir sistem değil; belirli yeni üretimlerde ürün kimliğini ve teknik özelliklerini kayıt altına alan bir takip mekanizması.

Kuyumcular için dijital doğrulama dönemi

KMTS yalnızca tüketiciyi değil kuyumculuk sektörünün çalışma biçimini de etkileyebilir.

Bir kuyumcunun satın aldığı veya müşterisine sunduğu standart ürünlerde üretici, ayar, ağırlık ve seri bilgilerinin kayıt sistemiyle eşleşebilmesi, ürün kabul süreçlerinin daha sistematik hale gelmesini sağlayabilir.

Özellikle rafineri ürünlerinde ambalajın bozulup bozulmadığı, güvenlik etiketinin durumu ve ürün kodunun doğrulanması satış sürecinin yeni kontrol noktaları arasına girebilir.

29 Temmuz 2026’daki düzenlemenin rafinerilere yönelik kayıt yükümlülüklerini genişletmesi de sistemin üretim aşamasından başlamasının önemini ortaya koyuyor.

Uzun vadede bu yapı, kayıt dışı üretimin azaltılması kadar güvenilir kuyumcu ve rafinerilerin sahte ürünlerle rekabetten korunmasına da katkı sağlayabilir. Bu son etki, sistemin tasarımından hareketle yapılabilecek bir değerlendirme; uygulamanın piyasadaki gerçek sonuçları ise sistem yaygınlaştıkça daha net ölçülebilecek.

Altın alırken yalnızca fiyata bakmak yeterli olmayacak

Fiziki altın yatırımında tüketiciler çoğu zaman gram fiyatına ve alış-satış makasına odaklanıyor.

KMTS’nin yaygınlaşmasıyla birlikte ürünün kaynağı, ambalajı, güvenlik etiketi, seri numarası ve kayıt durumu da satın alma kararının parçası haline gelebilir.

Ancak KMTS, temel tüketici tedbirlerinin yerini tamamen almıyor.

Altının güvenilir bir kuyumcu veya yetkili satış kanalından alınması, ürünün ağırlık ve ayar bilgilerinin kontrol edilmesi, ambalajın ve güvenlik unsurlarının incelenmesi önemini koruyor.

Yeni sistemin getirdiği temel değişiklik, bu kontrollerin yanına dijital doğrulanabilir bir ürün kimliği eklemesi.

Altın binlerce yıldır güven, değer ve tasarrufla özdeşleşen bir kıymetli metal. KMTS ile Türkiye’de fiziki altın ticaretinde bu güvenin artık yalnızca kuyumcunun terazisi ve ürünün üzerindeki damgayla değil, üretim aşamasından başlayan dijital kayıtlarla da desteklenmesi hedefleniyor.

Kuyumcum.Com