Euro/TL 55,65 civarında: Avrupa’daki baskı kuru nasıl etkiliyor?

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
İSTANBUL / TÜRKİYE 

 Euro/TL 19 Ekim akşamında 55,65 TL çevresinde işlem görürken Avrupa kaynaklı siyasi ve mali belirsizliklerin euro/dolar paritesine yansıması, dövizle çalışan Türk işletmelerini yakından ilgilendirdi.
19 Ekim tarihli piyasa kayıtları, fiyatın hangi kaynaktan ve hangi saatte alındığı belirtilmeden “kapanış” diye sunulmaması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Aşağıdaki veriler, ilgili işlemin bütün katılımcılar için tek ve kesin fiyatı anlamına gelmez.

Serbest piyasa kurunun kaydı
Bloomberg HT’nin 18.30 güncellemesinde euro/TL 18.28.52 itibarıyla 55,6363 TL alış ve 55,6484 TL satış düzeyindeydi. Kaynak günlük değişim için yaklaşık yüzde 0,10 gerileme kaydetti. Bu rakamlar bankalar arasındaki tüm fiyatları veya nakit euro işlemlerini temsil etmez. Haberin konusu belirli bir zamandaki serbest piyasa kotasyonudur; “resmî kapanış” nitelemesi kullanılmamalıdır.

Avrupa gündemindeki gelişmeler
Reuters 19 Ekim döviz haberinde Fransa’da siyasi huzursuzluk ve kamu maliyesine ilişkin kaygıların euro üzerinde baskı yarattığını aktardı. Haberde Fransız ve Alman devlet tahvili getirileri arasındaki farkın genişlemesi de piyasa geriliminin göstergelerinden biri olarak ele alındı. Bu gelişmeler euroyu dolar karşısında zayıflatabilir; ancak euro/TL’nin sonucu aynı anda dolar/TL kuruna da bağlıdır. Bu nedenle euro/dolar paritesindeki düşüşle euro/TL’deki hareket arasında bire bir eşitlik beklemek doğru değildir.

İki kurun birlikte çalıştığı mekanizma
Euro/TL ilişkisi, temel olarak euro/dolar paritesi ile dolar/TL’nin çarpımı üzerinden açıklanabilir. Euro küresel piyasada değer kaybederken dolar/TL yükseliyorsa iki etki birbirini kısmen dengeleyebilir. Gün içinde iki farklı saatten alınmış kuru çarparak “kesin euro fiyatı” üretmek ise uygun değildir. Haber açısından güvenilir yöntem, doğrudan yayımlanmış euro/TL kotasyonunu saat ve alış-satış ayrımıyla vermektir.

Mücevher ihracatçısı açısından ne değişir?
Avrupa’ya euro üzerinden satış yapan bir firma için nominal kur kadar sözleşmenin para birimi, tahsilat tarihi ve ithal girdilerin hangi dövizle alındığı önem taşır. Euro gelirine karşılık dolar cinsinden ham madde maliyeti bulunan bir işletmenin marjı, paritedeki değişimden etkilenebilir. Aynı şirket bütün işlemlerini euro üzerinden yürütüyorsa net etki farklı oluşabilir. Bu farklılıklar firma özelinde hesaplanmadan “euro düştü, ihracatçı zarar etti” gibi genel bir yargıya varılamaz.

Haftanın geri kalanında izlenecek göstergeler
Fransa tahvil piyasasının seyri, Avrupa siyasi gündemi ve euro/dolar paritesi euro üzerindeki baskının kalıcı olup olmayacağını anlamada önem taşıyor. Türkiye’deki işletmeler açısından bunlara USD/TRY ve doğrudan EUR/TRY kotasyonları eklenmeli. Reuters’ın aktardığı küresel gelişmeler piyasa çerçevesidir; ertesi günkü TL fiyatı için kesin tahmin sayılmamalıdır.