Lab-grown taş satışında yeni dönem: Sentetik ibaresi zorunlu

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
İSTANBUL / TÜRKİYE —
Ticaret Bakanlığının kuyum ticaretine ilişkin yönetmelik değişikliğiyle laboratuvar ortamında üretilen veya yapay yöntemlerle oluşturulan kıymetli taşların satışında, ürünün sentetik niteliğinin tüketiciye açık biçimde belirtilmesi zorunlu hale geldi.
İstanbul Kuyumcular Odasının yayımladığı bilgilere göre yeni kurallar yalnızca mağaza etiketlerini değil; ürün sertifikalarını, faturaları, internet sitelerini, reklamları ve tanıtım materyallerini de kapsıyor. Doğal ve laboratuvar üretimi taşların satış alanlarında birbirinden ayrılması da düzenlemenin temel unsurları arasında yer alıyor.
Sentetik veya laboratuvar üretimi ifadesi açıkça yazılacak
İKO’nun aktardığı yönetmelik değişikliğine göre laboratuvar ortamında üretilen veya insan müdahalesiyle oluşturulan kıymetli taş ürünleri, niteliği belirtilmeden satışa sunulamayacak. Satıcıların “sentetik”, “laboratuvar üretimi”, “yapay üretim” veya Bakanlığın uygun göreceği benzer ifadelerden en az birini kullanması gerekecek.
Düzenleme, ürünün fiziksel görünümünden doğal mı yoksa laboratuvar ortamında mı üretildiğinin anlaşılmasının güç olabildiği bir pazarda, satış bilgisinin açık ve karşılaştırılabilir hale getirilmesini hedefliyor. Bu nedenle kullanılan ibarenin yalnız teknik belgelerde kalması değil, tüketicinin satın alma kararından önce görebileceği şekilde sunulması isteniyor.
Etiket, sertifika, fatura ve reklamlar kapsamda
Yeni zorunluluk satış noktasındaki küçük bir ürün etiketinden daha geniş bir alanı kapsıyor. İKO’nun açıklamasına göre sentetik niteliği belirten ifade ürün etiketlerinde, sertifikalarda, faturalarda, internet sitelerinde, reklam ve tanıtım materyallerinde tüketicinin kolayca görebileceği biçimde yer alacak.
Bu kapsam özellikle e-ticaret yapan kuyumcu ve mücevher firmaları açısından önem taşıyor. Bir ürünün mağazada doğru kategoride sergilenmesi yeterli olmayacak; aynı ürün internet sitesinde, pazaryeri ilanında veya dijital reklamda tanıtılırken de laboratuvar üretimi olduğu açıkça belirtilecek. Böylece satış kanalına göre farklı bilgi verilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Doğal ve sentetik taşlar ayrı alanlarda sergilenecek
Yönetmelik değişikliği, doğal ve laboratuvar üretimi taşların fiziksel satış alanında da birbirinden ayrılmasını öngörüyor. Buna göre sentetik taşlar ile doğal kıymetli taşların mağazalarda farklı vitrin veya bölümlerde sergilenmesi gerekecek.
İnternet satışlarında ise benzer ayrım kategori düzeyinde uygulanacak. Laboratuvar üretimi taşların doğal taşlarla aynı kategori içinde, ayırt edilmesi güç biçimde sunulması yerine ayrı başlık altında listelenmesi hedefleniyor. Bu yaklaşım tüketicinin ürünleri fiyat, üretim yöntemi ve sertifika bilgileriyle karşılaştırmasını kolaylaştırabilir.
Sertifikasyon ve gemolojik inceleme daha görünür hale geliyor
Lab-grown pazarının büyümesi, gemoloji laboratuvarlarının ve sertifikasyon süreçlerinin önemini de artırıyor. İstanbul Kuyumcular Odası bünyesindeki Türkiye Gemoloji Laboratuvarı, değerli taş ve mücevherlerde uzman gemologlarla analiz ve sertifikasyon hizmeti veriyor. Laboratuvarın açıklamalarında doğal taşlarla sentetiklerinin birbirinden ayrılmasının gemolojik eğitim ve analiz başlıkları arasında yer aldığı belirtiliyor.
Yeni düzenleme satış dilini standartlaştırırken, ürünün niteliğini doğrulayan teknik raporların da daha dikkatle okunmasını gerekli hale getiriyor. Özellikle pırlanta ve renkli taş alışverişinde taşın üretim yöntemi, karat bilgisi, renk, berraklık ve varsa uygulanan işlemler tüketici açısından yalnız fiyatı değil, ürünün tanımını da belirleyen unsurlar arasında bulunuyor.
Kuyumcuların dijital ve fiziksel satış materyallerini güncellemesi gerekecek
Düzenleme yürürlüğe girdiği için sektör işletmelerinin ürün kartları, sertifika şablonları, fatura açıklamaları, vitrin yönlendirmeleri ve e-ticaret kategori yapıları dahil birçok satış materyalini gözden geçirmesi gerekiyor. Özellikle geçmişte yalnız “diamond”, “pırlanta” veya ürün koleksiyonu adıyla sunulan laboratuvar üretimi taşların yeni kurallara uygun biçimde açıkça tanımlanması önem taşıyor.
Reklam ve sosyal medya tarafında da benzer bir uyum ihtiyacı bulunuyor. Görselin üzerinde veya açıklamasında tüketicinin ürünün sentetik niteliğini fark edemeyeceği bir sunum, yönetmelikte hedeflenen şeffaflık yaklaşımıyla uyuşmayacak. Bu nedenle dijital pazarlama ekiplerinin de satış birimleriyle birlikte yeni terminolojiyi standartlaştırması gerekiyor.
Amaç tüketicinin doğal ve laboratuvar üretimi taşı ayırt edebilmesi
İKO’nun duyurusunda düzenlemenin temel amacı, tüketicinin doğal taş ile laboratuvar ortamında üretilen taşı daha kolay ayırt etmesini sağlamak olarak öne çıkıyor. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından Ticaret Bakanlığı sorumlu olacak.
Sektör açısından bundan sonraki kritik başlık, kuralların mağaza vitrini, sertifika, fatura ve çevrim içi satış kanallarında aynı açıklıkla uygulanması olacak. Lab-grown ürünler pazarda varlığını sürdürürken, doğal taşla arasındaki farkın satış öncesinde net biçimde belirtilmesi yeni dönemin temel standardı haline geliyor.
Kuyumcum.Com