Mücevher ihracatı temmuzda yüzde 6,1 artarak 802 milyon doları aştı

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
İSTANBUL / TÜRKİYE —
Türkiye’nin mücevher ihracatı temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,1 artarak yaklaşık 802,3 milyon dolara yükseldi ve aylık bazda yeniden pozitif büyüme kaydetti.
Aylık toparlanma sektör açısından olumlu sinyal verirken ocak-temmuz toplamının geçen yılın altında kalması, yüksek hammadde maliyeti ve dış pazarlardaki zayıflığın henüz tamamen aşılamadığını gösteriyor.
Temmuzda aylık ihracat 802 milyon doları geçti
Temmuz performansı, mücevher sektörünün kısa vadede yeniden artış üretebildiğini gösterdi. Yaklaşık 802,3 milyon dolarlık aylık ihracat, bir önceki yılın aynı ayındaki seviyenin yüzde 6,1 üzerine çıktı.
Bu artışın sektör açısından önemi, yılın ilk yarısında görülen sert gerilemenin ardından gelmesi. Tek ay güçlü sonuç uzun vadeli dönüş anlamına gelmese de üretici ve ihracatçıların yeni sipariş kanalları oluşturabildiğine işaret ediyor.
Temmuzdaki aylık artışın sektörde moral yaratması önemli olsa da firmaların bu sonucu rehavet nedeni olarak görmemesi gerekiyor. Yedi aylık toplam gerileme, rekabet kaybının henüz telafi edilmediğini açıkça gösteriyor. Üreticiler fuar bütçesi, dijital B2B satış, yurt dışı temsilcilik ve ürün geliştirme yatırımlarını aynı dönemde yönetmek zorunda. İhracatta yeniden kalıcı büyüme, tek bir büyük siparişten çok farklı ülkelerden düzenli sipariş akışı kurulduğunda sağlanabilir. Bu nedenle temmuz verisi bir bitiş değil, toparlanmanın mümkün olduğuna dair ilk işaret olarak okunmalı.
Yedi aylık tablo hâlâ zayıf
Temmuz ayındaki yükselişe rağmen yılın ocak-temmuz döneminde mücevher ihracatı geçen yılın aynı döneminin belirgin biçimde altında kaldı. Aylık sonuç ile yıllık birikimli performans arasındaki bu fark, sektörün toparlanma yolunda hâlâ mesafe olduğunu gösteriyor.
İhracatçı için esas mesele birkaç güçlü ay değil, düzenli sipariş akışı. Özellikle yüksek altın fiyatı nedeniyle fiyat tekliflerinin kısa sürede değişmesi uzun vadeli sipariş anlaşmalarını zorlaştırabiliyor.
Hammadde maliyeti rekabeti etkiliyor
Türk mücevher üreticilerinin önemli avantajlarından biri hızlı üretim ve geniş tasarım kapasitesi. Ancak altın hammaddesine erişim maliyeti rakip ülkelerden daha yüksek olduğunda bu avantaj fiyat teklifine tam yansımıyor.
Uluslararası alıcı aynı gramaj ve ayardaki ürünü farklı üretim merkezleriyle karşılaştırıyor. Aradaki maliyet farkı büyüdüğünde tasarım ve işçilik gücü tek başına siparişi korumaya yetmeyebilir.
Aylık yükseliş yeni sezon için moral verdi
Temmuzdaki artış, sonbahar fuar takvimi öncesinde sektör açısından olumlu psikolojik zemin oluşturuyor. Eylül ve ekimde İstanbul, İtalya, Hong Kong ve Orta Doğu’daki fuarlar yeni siparişlerin ana kaynakları arasında olacak.
Firmalar temmuzdaki hareketi fuar görüşmeleriyle destekleyebilirse yılın son çeyreğinde daha güçlü ihracat ivmesi yakalanabilir. Bunun için numune, fiyatlama ve teslim süresi açısından hazırlıklı olmak gerekiyor.
Ürün çeşitliliği ihracatı destekleyebilir
Türkiye’nin ihracat gücü yalnız 22 ayar altın ürünlere dayanmıyor. 14 ayar takı, pırlantalı mücevher, gümüş, hafif zincir ve tasarım ürünleri farklı pazarlara hitap ediyor.
Yüksek altın fiyatı döneminde daha hafif gramajlı ve tasarım değeri yüksek ürünler alıcıların bütçe baskısını azaltabilir. Bu nedenle üreticilerin tek bir ürün grubuna bağlı kalmadan pazar bazlı koleksiyon geliştirmesi önem kazanıyor.
Pazar çeşitlendirmesi kritik
Körfez ülkeleri Türk mücevher ihracatında uzun süredir önemli paya sahip. Ancak jeopolitik risk veya talep daralması belirli pazarlarda sert düşüş yaratabildiği için Avrupa, ABD, Kuzey Afrika ve Asya’da müşteri çeşitlendirmesi daha kritik hale geliyor.
Yeni pazara giriş kısa sürede gerçekleşmiyor. Fuar, temsilci, dijital B2B ve düzenli ziyaretlerle birkaç sezon boyunca ilişki kurmak gerekebiliyor.
Sektörün temmuz performansını değerlendirirken dolar bazlı rakamla fiziki ürün miktarını ayırmak da gerekiyor. Altının uluslararası fiyatı yükseldiğinde aynı gramajdaki ihracat daha yüksek dolar değeri yaratabilir. Bu nedenle ihracatçıların gerçek üretim ve sipariş gücünü görmek için adet, kilo ve ürün karması verileri de önem taşıyor. Yalnız ciro artışı, fiziksel hacmin aynı oranda yükseldiği anlamına gelmeyebilir.
Önümüzdeki aylarda firmaların fuar katılımı ve yeni müşteri kazanımı kadar mevcut müşterinin sipariş sıklığı da izlenecek. Düzenli tekrar siparişi, yeni bir büyük tek seferlik satıştan daha sürdürülebilir gelir yaratır. Türkiye’nin ihracat kapasitesini yeniden yukarı taşıması için az sayıda yüksek hacimli alıcıya bağlı yapı yerine daha geniş ve dengeli müşteri ağı kurulması gerekiyor.
Son çeyrek belirleyici olacak
Temmuzdaki yüzde 6,1’lik artışın kalıcı toparlanmaya dönüşüp dönüşmediği ağustos ve sonbahar aylarının verileriyle anlaşılacak. İhracatın yeniden düzenli biçimde büyümesi için hem hammadde maliyetinin hem de ana pazarlardaki talebin destekleyici olması gerekiyor.
Sektör açısından hedef yalnız geçen yılın rakamını yakalamak değil, Türkiye’nin üretim kapasitesini daha yüksek katma değerli ürünlerle yeniden büyüme patikasına taşımak.
Temmuz rakamının alt kırılımlarında ürün türlerinin payı da ihracat stratejisi açısından önem taşıyor. Altından mamul takılar, pırlantalı ürünler, gümüş ürünleri ve diğer mücevher grupları aynı pazarlarda aynı hızla büyümüyor. Firmaların toplam sektör rakamı yerine kendi ürün grubunun ülke bazındaki performansını takip etmesi daha doğru stok ve pazarlama kararı alınmasını sağlıyor.
Yüksek altın fiyatı ihracatta hafiflik eğilimini güçlendiriyor. Alıcı aynı perakende fiyat bandında kalabilmek için daha düşük gramajlı ama görsel olarak güçlü ürün talep ediyor. Bu durum içi boş üretim teknikleri, ince zincirler, düşük gramajlı bilezikler ve tasarım değerini artıran yüzey işlemlerini daha önemli hale getiriyor. Türkiye’nin geniş atölye altyapısı bu geçişe hızlı cevap verebilirse fiyat baskısının bir bölümünü tasarımla dengeleyebilir.
İhracatta finansman koşulları da en az sipariş miktarı kadar kritik. Altının birkaç hafta içinde sert hareket ettiği ortamda üretici siparişi aldığı günkü metal maliyetiyle teslim günündeki maliyet arasında açık risk taşıyor. Fiyat sabitleme, avans ve daha kısa teslim süreleri bu riski azaltan yöntemler arasında yer alıyor.
Temmuzdaki artışın kalıcı hale gelmesi için mevcut müşterinin tekrar siparişi kadar yeni ülke kazanımı da gerekiyor. Fuar sonrası görüşmelerin düzenli takip edilmesi, numune taleplerine hızlı dönüş ve yerel distribütörle çalışma bu nedenle önem taşıyor. Yılın son çeyreğinde birkaç büyük pazarın aynı anda toparlanması halinde sektör yedi aylık kaybın bir bölümünü telafi edebilir.
Aylık artış aynı zamanda üretim kapasitesini koruma açısından da moral veriyor. İhracat siparişi düzenli olmadığında atölyeler nitelikli ustayı elde tutmakta zorlanabiliyor. Sipariş akışının istikrarlı hale gelmesi, yalnız ciro değil sektörün insan kaynağını koruması açısından da belirleyici olacak.
Kuyumcum.Com