Altın 4.000 doların üzerine döndü: Fed öncesi iki kritik eşik

Erdal OĞUZ | Kuyumcum
İSTANBUL / TÜRKİYE 

 Uluslararası altın fiyatı 26 Ekim Pazartesi günü yeniden 4.000 doların üzerine çıktı; hafta ortasındaki ABD Merkez Bankası kararı öncesinde petrol ve faiz beklentileri fiyatlamanın merkezine yerleşti.
Bu toparlanma, geçen haftanın sert satışından sonra gerçekleştiği için tek başına kalıcı yükseliş kanıtı sayılmıyor. Türkiye’de gram fiyatı, onsun yanı sıra dolar/TL üzerinden ayrı bir hareket taşıyor.

Petroldeki gevşeme neden altına alan açtı?
Reuters’ın 26 Ekim tarihli piyasa haberine göre spot altın gün içinde 4.018,81 dolar/ons düzeyine çıktı. Aynı haberde, önceki cuma üç ayı aşan dönemin dip seviyelerine yaklaşan piyasada daha düşük petrol fiyatlarının enflasyon endişesini bir miktar hafiflettiği aktarıldı. Bu gelişme, faiz beklentileri üzerinden faiz getirisi olmayan altının taşıma maliyetinin yeniden tartışılmasına yol açtı.
Petrol ve altın arasında değişmez bir ters ilişki bulunmuyor. Petrolün yükseldiği bir dönemde jeopolitik güvenlik talebi altına destek verebilir; başka bir dönemde aynı yükseliş enflasyonu artırıp faizleri yüksek tutacağı beklentisini güçlendirerek altını baskılayabilir. Bu nedenle yalnız petrolün yönüne bakarak altının sonraki seansını tahmin etmek yeterli değildir.

Reuters’a konuşan piyasa uzmanlarının değerlendirmelerinde 4.000 dolar eşiği dikkat çekti. Ancak yuvarlak bir fiyat seviyesinin psikolojik önem taşıması, oradan mutlaka güçlü bir yükseliş başlayacağı anlamına gelmez. Daha belirleyici olan, bu düzeyde işlemlerin hangi veri ve beklentilerle sürdüğüdür.

Türkiye’de gram fiyatı neden farklı hesaplanır?
Bloomberg HT’nin 26 Ekim saat 10.00 haberinde serbest piyasa gram altın satış fiyatı 6.410,32 TL, ons fiyatı yaklaşık 4.007 dolar olarak kaydedildi. Daha sonra yayımlanan başka kotasyonların farklı fiyat göstermesi, aynı gün içinde piyasanın hareket ettiğini ve her piyasanın kendi alış-satış makasına sahip olduğunu yansıtıyor.
Teorik saf altının TL/gram karşılığı kabaca ons fiyatı × dolar/TL ÷ 31,1034768 formülüyle bulunur. Buna karşılık fiziki gram üründe rafineri, tedarik, işçilik, vergi koşulları, arz ve satış makası devreye girebilir. Bu nedenle hesaplanan gram değeri ile kuyumcunun müşteriye verdiği nihai satış fiyatını birbirinin yerine kullanmak yanıltıcıdır.
Günün yaklaşık 18.15 kotasyonunu yayımlayan Tiko Para gram altın satışını 6.436,23 TL olarak bildirdi. Bu tutar Bloomberg HT’nin sabah verisiyle doğrudan “günlük getiri” hesabı yapmak için uygun değildir; ölçüm saatleri ve fiyat serileri ayrı tutulmalıdır.

Fed haftasında izlenecek üç veri
28 Ekim’deki Fed kararı, karar metninin tonu ve faiz patikasına ilişkin piyasa fiyatlaması altın üzerinde belirleyici olabilir. ABD enflasyon göstergelerinin seyri ve tahvil getirileri de fiyatın tepkisini etkileyebilir. Faizlerin beklenenden uzun süre yüksek kalacağı algısı güçlenirse ons altında satış baskısı yeniden görülebilir.
Bunun tersi senaryoda petrol kaynaklı fiyat baskısının hafiflemesi ve tahvil getirisinin gerilemesi altını destekleyebilir. Yine de jeopolitik risk, doların uluslararası değeri ve fon akımları bu iki koşulu tersine çevirebilir. Dolayısıyla haftanın başlangıcındaki yükselişi sonuç değil, izlenecek bir fiyat tepkisi olarak okumak gerekiyor.